Danıştay'ın taşeron hekim çalıştırılmasıyla ilgili kararının analizi
Cumartesi, 22 Mart 2008
Danıştay 5 ve 13. daireleri ortaklaşa verdikleri bir kararla 2004 yılında Denizli Devlet Hastanesinde 5 Doktor, 7 sağlık personeli hizmetini taşeron aracılığıyla satın almak için açılan ihaleyi ve ihalenin teknik şartnamesini iptal etti. Danıştay'ın bu kararını sizler için analiz ettik ve taşeron hekim çalıştırılmasıyla ilgili bundan sonra açılacak davaların nasıl sonuçlanacağına dair değerlendirmeler yaptık.
Danıştay'ın gerekçesi
Kararın gerekçesinde; bu işlemlerin dayanağı olan kanun hükmünün Anayasaya aykırı olduğu savının Anayasa Mahkemesince yerinde görülmediği, ancak bu kanun hükmü ve kanun hükmüne dayanılarak yapılan ve yapılacak olan bireysel işlemlerin “lüzum” unsurunun gerçekleşip gerçekleşmediği ve bu konuda kullanılan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılıp kullanılmadığı yönünden, her bir işlem bazında her aşamada denetlenebileceği belirtilmiştir.
Dava konusu somut olayda ihaleye konu olan hekim ve sağlık personeli hizmetinin satın alınmasının hangi gereklilikten doğduğu açık olarak ortaya konulamadığı, soyut ihtiyaçtan söz edildiği, hatta Sağlık Bakanlığının bir genelgesinde “merkezi planlama çerçevesinde istihdam politikaları oluşturulduğu, hekimlerin hizmetlerinin satın alma yolu ile gördürülmesi halinde merkezi planlamada aksama olacağının” duyurulmasından da tabip ve uzman tabiplik ihalelerinde “lüzum” unsurunun gerçekleşmediğinin ortaya konulduğu sonucuna varılarak işlem iptal edilmiştir.
Bundan sonra yapılacak taşeron uygulamalarının sonucu ne olur?
Danıştay'ın iptal gerekçeleri arasında yer alan lüzum unsurunun gerçekleşmediği ve Bakanlığın bir genelgesinde “merkezi planlama çerçevesinde istihdam politikaları oluşturulduğu, hekimlerin hizmetlerinin satın alma yolu ile gördürülmesi halinde merkezi planlamada aksama olacağının” duyurulduğu belirtiliyor.
Hastaneler bundan sonraki süreçte taşeron uygulamasına gittiğinde, dava açılması halinde Danıştay'ın yine aynı gerekçelerle işlemi iptal edeceği rahatlıkla değerlendirilebilir. Açılacak davalarda Danıştay'ın bu kararına da delil olarak yer verilecektir.
Mevcut veriler değerlendirildiğinde bundan sonraki süreçte Taşeron uygulamalarının yine Danıştay'dan döneceği görülmektedir. Bu değerlendirmeyi Sağlık Bakanlığı hukuk bürosunun da yapacağını düşündüğümüzde, Bakanlık hastanelere taşeron ihalesi açmaması yönünde sözlü ya da yazılı telkinde bulunabilir.
TÜRK TABİPLER BİRLİĞİ HUKUK BÜROSUNUN KONUYLA İLGİLİ DEĞERLENDİRMESİ
Danıştay 5 ve 13. Daireleri ortaklaşa verdikleri kararla, 2004 yılında Sağlık Bakanlığı, Denizli Devlet Hastanesinde, 5 doktor 7 sağlık personeli hizmetini taşeron aracılığı ile satın almak için açılan ihale ile bu ihalenin teknik şartnamesini hukuka aykırı bularak iptal etti.
Kararın gerekçesinde; bu işlemlerin dayanağı olan kanun hükmünün Anayasaya aykırı olduğu savının Anayasa Mahkemesince yerinde görülmediği, ancak bu kanun hükmü ve kanun hükmüne dayanılarak yapılan ve yapılacak olan bireysel işlemlerin “lüzum” unsurunun gerçekleşip gerçekleşmediği ve bu konuda kullanılan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılıp kullanılmadığı yönünden, her bir işlem bazında her aşamada denetlenebileceği belirtilmiştir.
Dava konusu somut olayda ihaleye konu olan hekim ve sağlık personeli hizmetinin satın alınmasının hangi gereklilikten doğduğu açık olarak ortaya konulamadığı, soyut ihtiyaçtan söz edildiği, hatta Sağlık Bakanlığının bir genelgesinde “merkezi planlama çerçevesinde istihdam politikaları oluşturulduğu, hekimlerin hizmetlerinin satın alma yolu ile gördürülmesi halinde merkezi planlamada aksama olacağının” duyurulmasından da tabip ve uzman tabiplik ihalelerinde “lüzum” unsurunun gerçekleşmediğinin ortaya konulduğu sonucuna varılarak işlem iptal edilmiştir.
Danıştay 5 ve 13. Dairelerinin bu iptal kararı “lüzum” unsurunun açıkça belirtilmediği ya da belirtilmekle birlikte gösterilen gerekçenin sağlık hizmetinin gereklerine ve kamu yararına uygun olmadığı bütün satın alma işlemlerinin hukuka aykırı olduğunu/olacağını saptamaktadır. Sağlık hizmetlerinin sürekli hizmetler olduğu, kamu sağlık kuruluşlarının hekim ve sağlık personeli gereksiniminin merkezi olarak planlanıp atama işlemlerinin düzenli olarak yapıldığı dikkate alındığında üç ay-beş ay ya da bir yıl gibi sürelerle taşeron aracılığı ile personel hizmetlerinin satın almanın düşük ücretle ve güvencesiz çalıştırma dışında bir amacı olamayacağı ve bu nedenle hukuka aykırı olacağı açıktır.
Karar iptal edilen işlemler yönünden oybirliği ile alınmıştır. Ancak dört üye tarafından; “Anayasa’nın 128. maddesinin “Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür” hükmü karşısında “lüzum halinde” ifadesinin hangi hallerde, hangi ihtiyacın karşılanmasının zorunlu olduğu durumlarda göz önünde bulundurulacağının açıkça belirtilmesi gerektiği, düzenleyici işlemde bu açıklıkta düzenlemeye yer verilmemesi nedeniyle “Hizmetlerin Satın Alma Yoluyla Gördürülmesine ilişkin Esas ve Usullerin” Amaç başlıklı birinci maddesinin de iptali gerektiği yönünde karşı oy kullanılmıştır. Bu karşı oylarda yer alan konular yönünden yargı süreci izlenecektir.
Yorum (1) >>
taseron Yorumu yazan cihat yılmazer, Mart 22, 2008
cogu devlet hastanesinde hekim ihtiyacı oldugu kesindir...bakanlıgın merkezi planlama ile hekim alma yoluna gitmesi de yerinde bir uygulamadır...belki maliye bakanlıgının yeterli kadroya onay vermemesi nedeniyle ise buralara yeterli tayin yapılamadıgı da gercektir...ya devlet ihtiyacı olan yerlere hekim atayacaktır ya da o hastaneler doner sermayeleri ile bu ihtiyaclarını gidereceklerdir...buradaki bir onemli noktada, devletin saglik hizmetini veren mi yoksa sadece denetleyen mi olacagının da artık kesinlesmesi gerektigidir...gelecek kaygısı duyan calısanlarda, kadro yetersizligi nedeniyle asırı is yuku sonucunda tukenmislik sendromu yasanmakta ve verilen hizmette de istenilen seviye yakalanamamaktadır...
Danıştay 5 ve 13. daireleri ortaklaşa verdikleri bir kararla 2004 yılında Denizli Devlet Hastanesinde 5 Doktor, 7 sağlık personeli hizmetini taşeron aracılığıyla satın almak için açılan ihaleyi ve ihalenin teknik şartnamesini iptal etti. Danıştay'ın bu kararını sizler için analiz ettik ve taşeron hekim çalıştırılmasıyla ilgili bundan sonra açılacak davaların nasıl sonuçlanacağına dair değerlendirmeler yaptık.
